Лоигълуье ферзенд хэлгъ иму

Тема в разделе 'Жугьури', создана пользователем ИРА, 16 окт 2010.

  1. ИРА Guest

    Симпатии:
    0
    Баллы:
    0
    [IMG]Э гьер тараф денишире, Жофой туьре эдем дире, Эз гьуьнер туь биреним шор, ГIэзизе дусд-вокурдегор. Ш.САФАНОВ. Гьер сал э мегь август корсохгьой бенновокурдеи нушу доренуьт мигIид сенигIэткоришуре. Имисал и руз э гIуьзетевоз гировунде оморебу 9-муьн август. Руз-бе-руз зиед биренуьтгьо дегишигьой гьеймогьоине зиндегуни эдете нушу доренуьт, ки эри вероморенуьтгьо эрхэгьо егъин гереки дануьсдеи э товун ведилуье одомигьой хэлгъ иму, комигьоки дорет келе хьэрекетигьошуре эри параменд сохдеи гIилм, культуре, гIэдотгьой хэлгъ ишуре. Гьелбет, иму омбар нуьвуьсденим э верэгъгьой гозит иму э товун верзуьшлуье одомигьой хэлгъ иму.
    Оммо эки келе хьэйфбери, воисдени нушу доре, ки нумгьой ве гIуьзетлуье коргьой омбаре одомигьо, эшгълуье талант комигьоки фирегьу мэгIлуьм бу э гIэрей хэлгъ иму, изму фурмуш бирет, энжэгъ мундет э ер кеме одомигьо, енебуге куьнде одомигьошу. Имбуруз э гIуьзет мигIид вокурдегоргьо воисдени э ер овурде ве нуьвуьсде эри хундегоргьойму э товун еки эз лоигьлуье ферзендгьой хэлгъ иму, комики э дуьруьсде жофой хуьшдеревоз овурди хэйре эри могьлугъ эн гъэдимие шегьер иму. Э ер омбаре зигьисдегоргьой шегьер Дербенд мунди, кейки гирошдеки эз пушой е чуькле богъчей шегьер, угьо виниребируьт гьеммишелуьгие гIэтоше, норе оморебугьо э миглей богъче. Куьнд оморе эки едигоригьой сенгъи, гьеммише тигъэтлуь фегьм сохде чигьретгьой гьинорменде, жобордгьоре, комигьоки гъовхо бердет эри хьуькуьмет Советире э Догъисту эри э гуьнжо овурде, хундебируьт нумгьой гIуьзетлуье игидгьой Октябрьски революциере: У.Буйнакский, К.Агасиев, А.Эрлих, И.Мататов ве чендигьойгереш… Ме и ризгьоре нуьвуьсдем эри нушу доре, ки гуьнжуьндегор эни вокурдеигьо бу дуьруьсде ферзенд хэлгъ иму, холуй ме Сосун Сосунович Семенов. Гьисдуьт одомигьо, э товун комигьоки нисе воисде гуфдире э гирошдигьо вэхд. У бу. У гуфдиребу. У гъовхо бердебу. Асанти эри гуфдире: салгьо, девргьо гирошденуьт, одомигьо, хубе сохде коргьой энугьош фурмуш биренуьт. Гьелбет, ки ижире гофгьо эри энугьо нисе гуьнжуьсде, чендгъэдер вэхдиш не гирошдге эз зиндегуни энугьо. Сосун Сосунович Семенов – еки эз ужире одомигьои. Э ер омбаре гьемватанигьойму мунди у чуьн данандее, эшгълуье корсох, дуьруьсде, бофолуье, хьэрмэхь, номуслуье, рэхьмедуьле одоми. С.С.Семенов эз деде хьэсуьл омори 3I-муьн декабрь э I936-муьн сал э шегьер Дербенд. Гьич не дануьсде дэгъэм бебейетире, чуьнки гьеле э шугъэм деде дебу Сосун, бебей ю, муьрденге, уре дошди веровунди е тэхьное дедей ю Бетсиин. Э ер овурде Бетсиин дедейхолуймере, мере диеш воисдени э товун эну е-дуь гоф семе гуфдире, чуьнки изму, божэхьэт офд миев ужире гъэдимие зенгьо, комигьоки эшгълуье дуьл хуьшдере бэхширенуьт эри гIэилгьо, невегьо, нишрегьой хуьшде, чуьн жофохогье, мигьровуне, хьэеменде, бэхдевере дедейхолуйме. Гьич жун хуьшдере гъимиш не сохде, довом доре четинигьоре, эз себэхь те шохьонгум, шев не руз не дануьсде, у нуьшди э сер мошин пои, духди партал ве, чуьтам гуфдире оморениге, э чуькле десгьо ве чуькле пойлегьой хуьшдеревоз э келе сабурлуьиревоз дошди се етиме гIэилгьоре ве расунди угьоре э метлебгьой дуьл ишу: Иногъом дедеймере, Гьемиес холеймере, Сосун холуймере. Неденишире э четине овхьолет зиндегуни, дедей эн Сосун несигIэт доренбу гIэилгьой хуьшдере хосиетгьой инсоньети, рэхьмедуьли, э жофокеши хуте бире ве жофоре хьуьрмет гирде. ГIэилгьош вероморе э овхьолет шолуми ве дусди зу дануьсдет гъэдуьр жофоире. Оммо эз гьемме зиедие ниетгьой Дедей Бетсиин бу доре е теке хэлеф хуьшдере буьлуьнде дананигьой соводи. Унегуьре хунде бегьем сохде жэгIмиесоводлуье школере, Сосун Семенов э хьэрмэхь гIэили хуьшдеревоз Фейзула Кадыровевоз рафдени эри хунде э Северо-Осетински нефтяной техникум. Э барасиревоз варасде техникуме Сосун Семенов рафдени э лешгер Совети, эжеки се сал гировундени гъуллугъ солдатире. Бэгъдовой вогошдеи эз солдати э суьгъде шегьер хуьшде Дербенд, С.Сосунов сер гирдени эри кор сохде э домоуправленией №30, чуьн инженер. Эзумбэгъдоиге Сосун Семенов дарафдени эри кор сохде э ресторан ст.Дербенд, инженер ремстройконторе. Воисдени гуфдире, ки э вэхд жофокеши хуьшде, уре гьеммише бири войге эри диеш вегирдеи зиедие дананигьой соводире. Унегуьре э I963-муьн сал у гъобул бирени э заочни тегьер хундеи э Воронежский инженерни-строительни институт, комиреки э I969-муьн сал варасдени э барасиревоз ве вегирдени сенигIэте эз тараф промышленни ве граждански вокурдеи. Э 1965-муьн сал Сосун Сосунович норе оморени инженер эн технадзор э шегьер Дербенд. Э 1970-муьн сал уре норенуьт рэхьбер Управленией жилищни-коммунальни хозяйствои. Э вэхд корсохдеи хуьшде э и идоре гъэгъигъэте рэхьбер сер гирди эри гъир зере (асфальтировать) кучегьой шегьер Дербенде, вокурдени сквер революционни гIуьзетире, тозеден реконструировать сохдени меркезлуье богъчере э нум Киров, вокурде ве э кор венгесде оморебируьт раче фонтангьо э паркгьо, эжеки могьлугъ шегьер оморебу э келе дуьлхоширеворз эри форигъэти вегирде, ве диеш. ТэгIди не сохде, гьич ох не кешире, О, жофолуье ферзенд, вилеете гешдей! Вокурдегьой туь рачуьт унгъэдер, Гъимет жофой туьре нисди гъэдер. Ихдилот сохденуьт ижире гъозие-гъэдере, кейки э бюрой горком партиеи воисдебу доре уре выговор, э сереботи плансуьз гъир зереи еки эз гъэдимие кучегьой Дербенде э нум Таги-Заде. Увэхди С.Семенов бирмунде мердьети, одомихогьи хуьшдере, у гуфди, ки ижире коре у сохди гуфдире эри гIэзизе хэлгъ хуьшде, комики эз зуревоз зигьисденбируьт э еки эз кучегьой жугьури. Омбар хосде хэлгъ хуьшдере Сосун Сосунович э келе эрклуьиревоз гъэлхэнд сохдебу мерэгъгьой жофодусде хэлгъ хуьшдере, ве гьич нисе терсиребу (неденишире э у вэхдгьо) гуфдире мейл хуьшдере эз тараф расди, э чуьжире буьлуьнде гъуллугъигьош не дебуге инсон. Гирошденуьт салгьо, диеш зиед бирени данани эн синогълуье сенигIэткор. Э 1975-муьн сал С.С.Семенове норенуьт директор эн тозе вокурде оморебугьо ГРС, эз ним салиге бэгъдо – серворлуье архитектор шегьер Дербенд. Э и гъуллугъ Сосун Сосунович кор сохди те 1983-муьн сал, гье э увэхди варасди университет марксизм ве ленинизме эки Махачкалински горком КПСС. Эзумбэгъдоиге С.Семенов кор сохди директор тепловых сетей, начальник [IMG]спец.СМУ. Э 1987-муьн сал у гуьнжуьнди кооператив «Факел», э I99I-муьн сал чуькле предприятие «Авангард». Эжеш жофо не кешириге Сосун Сосунович, омбар номуслуье одоми бире, у гьеммише хьэрекет сохди эри э жогьобдорлуьиревоз кор сохде ве кумек бире э ю михьтожлуь бугьо одомигьо. Сосун Сосунович Семенов гьеммише эшгълуье бэхш вегирди э жэгIмиетлуье овхьолет зиндегуни шегьер. Е ченд гиле у вихде омори депутат шегьерлуье совет депутатгьой хэлгъи. ГIуьзетлуье жофой эн Сосун Сосунович гъиметсуьз не мунди. Э гъэрор Хьуькуьметлуье Совет Республикей Догъистуревоз э август I998-муьн сал эри гьер жигере э дуьруьсдиревоз бегьем сохдеи гъэрхунди хуьшдере э пушой Ватан, шегьер ве гIэзизе хэлгъ хуьшде уре бэхшире омори буьлуьнде нум «Верзуьшлуье вокурдегор Республикей Догъисту». У одомигьо, комигьоки хуб шинохдебируьт уре гьич фурмуш ни сохут, хьэвеслуье ве дуьлфирегьуне хосиет энуре. Гьеммишелугъ мимунуь э ер энугьо чигьрет дуьлшоре одоми, миене бала, палаше чумгьо, тов-тов доре оморебугьо сие муйгьой эну. Уре дебу келе хьуьрмет неки э гIэрей корсохгьо, гьемчуьн э гIэрей гъуншигьо, гъовумгьо, хьэрмэхьгьоюш. Хотур екиреш у не гьишди, гьеммише хьэрекет сохди эри метлеб э ю тапшуьрмиш бире одомире бегьем сохде. Меселен, э Рафат Бабаевич Султановевоз, Сосун Сосунович кор сохди эеки э Управленией ЖКХ. СэгIэт 6 себэхьмундеш мидиремоге Рафат Бабаевич эки Сосун Семенов, у э хуне ни дебисдо, чуьнки себэхь зусери у, чуьн дуьлтиже одоми, гешдебу кучегьой шегьер ве фегьм сохдебу темизиге угьо, ведебердетге э вэхд ю хокоруре эз шегьер, чуьнки у миесд гьеммере э чумгьой хуьшдере винире, тейте э кантур рафде ве буйругъ норе. Сосун Сосунович бу келе одомихогь, гьэгъигъэте дусд, боворинлуье хьовир. Э гIэрей омбаре хьэрмэхьгьой хуьшде, комигьоки бируьт эз жире-бе-жире миллетгьо: Исаков Юрий, Сеидов Миралан, Асланов Зубаил, Пинхасов Геннадий, Кадыров Фейзула, ве чендигьойгеш, у бу, чуьтам э зугьун урусси гуфдире оморениге «палочка-выручалочка», гьич эри хуьшде хэйр не гешде, кумеки сохди э угьо. У бу эз ужире одомигьо, дер комики гьер вэхд вокурдебу эри гьемме, кире герек буге кумекии ве дуьлхошие гоф эну. С.С.Сосунов неки дуьруьсде рэхьбер, боворинлуье хьэрмэхь бири, у гьемчуьн хубе сэхьиб кифлетиш бири. Чуьтам э жогьобдорлуье гъуллугъигьой хуьшде бирмунде желдлуьи ве божорени хуьшдере, жофо кешире эз дуьли, бирмунде хубе нишонегьоре, гье ижире тегьер вомухунди ферзендгьой хуьшдереш. Э еки э Рахиль Соломоновнаревоз зен хуьшдеревоз, комики гьисди еки эз хьуьрметлуье зенгьой хэлгъ иму дошде веровундет чор бэхдевере гIэилгьоре: Зоя, Бетта, Вячеслав, Викториере. Гьер чор энугьоре бебе-деде дорет буьлуьнде дананигьой соводи ве расундет э метлебгьой дуьл ишу. Гьелбет, угьо верзиренуьт э кешире жофогьой бебе-деде. Изму келеи духдергьой Семеновгьо – Зоя не Бетта ( нум, комики норе омори э гIуьзет келедедей) зигьисденуьт э шегьер Дербенд ве тэгIрифлуьнуьт э гIэрей могьлугъ Дербенд чуьн данандее, хубе духдиргьо. Славик, э кифлет хуьшдеревоз зигьисдени ве кор сохдени э шегьер Москов. Чуьклеи духдерлей энугьо Вика зигьисдени э кифлет хуьшдеревоз э шегьер Сочи. Изму эдее келе биренуьт ве шор сохденуьт дуьл бебе-дедегьошуре 8 невегьой эн Сосун Сосунович. Нум эн куклей Славик норе омори э гIуьзет келебебе. Изму ченд салгьо Сосун Сосунович Семенов не дери э гIэрей хэлгъ иму. Оммо измуш э келе могъбули ве тэхьле гIэрсгьо э бугъоз поисдеиревоз гуфдиренуьм, ки бирэхьме нечогъи уре бивэхд, э 1998-муьн сал, журо сохд эз кифлет хуьшде. Чендгъэдер вэхдиш не гирошдге, чигьрет эну гьеммишелугъ мидомуну э ер гъовумгьо, гIэилгьо, невегьо, гьемме хосдегоргьой эну. И очерке э товун бэхдевере хэлэф хэлгъ иму Сосун Сосунович Семенов нуьвуьсде варасденге, э дуьл ме хьэсуьл оморуьт и чор ризгьой шогьири: Дануьсденуьм, хуб ве игид зу муьрде, У зу муьрде – фикир хэел эри туьни. Гьисдуьт кукгьо эй кор жэгIмет хун хурде, Э ер нисдуьт – у фурмуш эз туьни.
    Мататова Мая Боруховна

Поделиться этой страницей