Театр – гузги хэлгъи

Тема в разделе 'Жугьури', создана пользователем ИРА, 16 окт 2010.

  1. ИРА Guest

    Симпатии:
    0
    Баллы:
    0
    [IMG]Дуз нибу эгенер гуфдиримге, ки искусствой эн театр имуре омбаре девргьо ве салгьои. Оммо не денишире э ижире овхьолет э гIэрей хэлгъ иму гьеммише дебирет ошугъгьо, мэхсеречигьо, овосунхунгьо, тижегофлуьгьо ве диеш, комигьоки э гIэруьсихунегьо, э мэгIрекегьо ве э гIэрей жэгIмиет дануьсдет дуьлшори ве мэгIрифети гировунде. Ужире мэхсеречигьо, ошугъгьо ве диеш гьелбет дебируьт э омбаре жэгIмиет дебугьо мескенгьо, чуьн Гъуьбе не Дербенд.
    Э Гъуьбе э гIэрей хэлгъ иму дебируьт зурновчигьо Рафоил не Бинеми-Довид, зерегоргьо Мердэхэй не Мелке-гъэиш. Эз песи жовонгьой Гъуьбе сер гирденуьт эри театральни десдере кура сохде ве бирмунде ишу нуьвуьсде чуькле пьесегьоре, песде оморе-оморе э I920-I932- муьн салгьо чаруьсденуьт э келе театральни десде ве дануьсденуьт норе бегьемлуье пьесегьо.Оммо серт ежирейге кор театри гирошденбу э Дербенд. Биней искусствой театри э Дербенд дешенде омори гьеле э 1903-муьн салгьо, кейки гьеле э школей нубохуни, Эсеф Агарунов дануьсди эз ихдилотгьой Туро норе чуькле пьесегьо.
    Э 1918-муьн сал э Дербенд Ешэгъие Рабинович вокурдени драматически студия, э комиревозки норени гьемчуьн пьесегьо эз Туро вегирде ихдилотгьо, меселен «Истир ве Мердэхэй» ве чендигьойгеш.
    Омо суьфдеи расде жире эри гуьрд сохде э е творчески десде талантлуье жовонгьоре, гьеле э 1920-муьн салгьо хьэрекет сохдени Юно Семенов. Уре э иму торихлуь субит сохди э дес иму диреморе текелифи гьеле э зугьун [IMG]Турои (иврити) нуьвуьсде оморе. Гьемин гье эз у текелефи мэгIлуьми, ки гьеле э у салгьо имуре э зугьун дедеиму десхэти небу гуфдире.
    Э кура сохде творчески десдей хуьшдеревоз Юно Семенов э ю нуьвуьсде пьесегьоревоз дануьсди норе «ГIэмел-дане гIэруьси» не «Дуь келемердгьо». Оммо гье э у сал э буйругъэвоз драмкружок бирени сэхд.
    Эз е салиге Юно Семенов э еклуьигьой хуьшдеревоз дегиш сохде жирегьоюре э гуьнжо овурдени агитдесдере, комики норени чуькле сегьнелуьгьо э мейл эну вэхдине. Увэхди партийни-советлуье рэхьбергьой Дербенд ихдиер доренуьт эри вокурде э Дербенд драматурглуье студией эн жугьури догъигьоре. Томошеигьой эну студиере хэлгъ гъобул сохденбу э келе шори не мэгIрифетиревоз.
    Суьфде э товун буьлуьнде параменди драмкружок жугьурун догъи дофус зере оморебу э гозит «Красный Дагестан» э I924-муьн сал, «В среде молодежи», гьемчуьн статья «Спектакль ГЕМ». Оммо э I928-муьн сал студиере сохденуьт лов.
    Чуьтам мэгIлуьм бирениге театр тати гирошди келе четине торихлуье рэхь искусствоире.
    Э 1930-муьн сал э Дербенд э хьэрекети Юно Семеновевоз, Захарья Авшалумовевоз, Менешир не Хонум Шалумовгьоревоз ве диеш э омбаригьоревоз вокурде оморени хэлгълуье театр. Театр кор сохденбу э кучей Ермолова, изму кучей 3-интернационали, оммо у хуней театри сухд, комиреки эз песи тозеден оводу сохдуьт ве доре омо пионергьоре. Бэгъдевой екем вэхдиге гье э у куче нун буржунденигьо пекарни гуьнжуьнде оморебу э клуб эн вокурдегоргьо, комики эз песи доре оморебу драматически студией жугьури ве азербайджанире (изму э у театр лезгигьо кор сохденуьт).
    Э 1935-муьн сал и дуь студиере доре оморени нум хьуькуьмети. Э у вэхд э театр кор сохденбируьт Захарья Авшалумов, комики эз песи бисдо режиссер театр, бирору Беньягьу не Соломон Дадашевгьо, Ахсо не Истохор Шолумовгьо, Мозол ве БэгIэз Авдалимовгьо ве омбаргьойгеш. Музыкальни рэхьберире сохденбу Шумшул Ашуров.Театр э оринею дуь гиле норенбу томошегьой хуьшдере. Зал театр гьербой пур биренбу. Хэлгъ иму иллогьки жовонгьо, э томошегьой театр оморенбируьт э мигIид биевгьоре хуно. Билетгьо эри томошей театр тати э пушолуь фурухдеиревоз варасденбу те руз томоше.
    [IMG]Э товун пьесегьой тати не бире, гьеле э у салгьо татгьоре пьесе нуьвуьсдегоргьо-драматурггьо, эз Юно Семенов бэгъэй не бируьт. Э сегьней театр бирмунде оморенбу пьесегьой азербайджани, меселен: «Аршин-мал-алан», «Мешеди-Ибад» ве диеш. Энжэгъ эз песи театре бисдо пьесегьой тати эн Борис Гаврилов «ПериХанум», Миши Бахшиев «Хьомбол», Юно Семенов «Мэхьсуьм» ве диеш. Гьемин гье э угьоревоз театр норенбу пьесегьой уруссигьош, меселен: Корнейчук «Платон Кречет», Островски «Мещане» ве диеш.
    Э I937-муьн сал театр тати бэхш вегирдебу э фестиваль миллетлуье театргьой улкей Софун Кавкази.
    Э I939-муьн сал э фестиваль Догъистонлуье театргьо. Э хотур усдоети норе пьесегьо Зэхьэрье Авшалумове доре оморебу нум «Верзуьшлуье артист Догъисту».
    Буьзуьрге довгIой Ватани дегиш сохдени коргьой театр татире, гьемчуьн эн гьеммей культури ве зиндегуни хэлгъ Советире. Е бэхш артистгьой театр не денишире э оголзереишу э войгей хуьшдеревоз рафдуьт э гъэлхэнд Ватан, мундебируьтгош рафденуьт э оголзереиревоз. Бинелуье артистгьо не мунде бэгъдо, театр эз кор поисдени.
    Омбаре творчески корсохгьой театр телеф бисдоруьт э у бэсхуне мейдуй Буьзуьрге довгIой Ватани, мундебируьтгьо вогошдуьт шуькестгьо. Вогошдегоргьо шуькестгьош бируьтге, хьэрекет сохдуьт эри э гуьнжо овурде театре. Текелиф сохдуьт омбаре талантлуье жовонгьоре. Э гьечуьревоз э 1943-муьн сал театр евош-евош сер гирд эри кор сохде. Томошегьошуре бирмунденбируьт неки э шегьер ишу, гьемчуьн э Махачкала, Буйнакск, Хасавюрт, Гъуьбе ве э дигьгьой Муьшкуьр, Агълеби, Маджалис ве диеш. Оммо очугъ гуфдире гереки, эз вегирде когъозгьо телеф бирет гуфдире шуьвергьо, бебегьо ве бироргьошу дуьл не бу хэлгъэ эри э томошегьой театр оморе. Театр увэхди бу хозрасчетни, ягIни э гъэзенж сохдеи хуьшде вебу. Ужире гъэзенж не бире бэгъдо э 1948-муьн сал хьуькуьметлуье театр тати бирени сэхд.
    Э 1960-муьн сал э Дербенд се колхозгьой жугьури гуьрд бире эз культфонд колхозгьо доруьт гьерки 60 гьозор монет эри гуьнжуьнде гьемколхозлуье театре. Эз Баку текелиф сохде оморебу Петр (Хьэим) Агарунов, комики гьнжуьнд эз мундебугьо куьгьне актергьо не тозе жовонгьо гьемколхозлуье театр татире. Режиссер театр текелиф сохде оморебу Мусаиб Алиевич Джум-Джум, музикальни рэхьберире сохденбу Шумшул Ашуров. Э сегьней театр варафд гьевел бирмунденбируьтгьо куьгьне томошегьо «Мэхьсуьм», »Пери-ханум» ве диеш. Эз угьо бэгъдо драматурггьой тати, чуьн Хьизгъил Авшалумов, Борис Гаврилов, Сергей Изгияев, Миши Бахшиев сер гирдуьт эри нуьвуьсде пьесегьо «Кишди хьомоли» «ДухдергIэмле» ве диеш. Хэлгъ тати э келе шориревоз гъобул сохденбируьт томошегьой театр хуьшдере. Э сегьней театр дануьсд варафде гужлуье томошей азербайджаниш оперей Узеир Гаджибеков «Лейли ве Меджнун». Театр гирденбу бинелуье жигей хьуькеметлуье театре. Оммо э I964-муьн сал э товун хэрж колхозгьо четин биреи угьо не дануьсдуьт пул доре театре, унегуьре театр гьегене сэхд бисдо. Оммо министерствой культури Догъисту гуьнжуьнденуьт э Дербенд хэлгълуье театр татире, рэхьбери ве режиссер театре сохденбу верзуьшлуье корсох культури Догъисту Абрам Авдалимов. Абрам Авдалимов дануьсд вогордунде э сегьней театр неки куьгьне пьесегьоре, гьемчуьн норе тозегьореш, меселен «Шими Дербенди» не «Везир эн хон» эн Хьизгъил Авшалумов, «Дуьле воисде» эн гъумугълуье драматург ве диеш омбаргьо.
    А.Авдалимов нечогъ бире бэгъдо жигей энуре гирдебу э режиссери еки эз мэгIлуьмлуье актер театр Роман Изьяев.
    Эз 1984-муьн салевоз рэхьбери театре э гъэрор ГК КПСевоз те 1990-муьн сал сохденбу Михаил Гаврилов, комики томошегьой театре бердебу неки э Махачкале, Гъуьбе, гьемчуьн э Нальчик, Грозный Хасавюрт ве диеш.
    Э 1990-муьн сал Михаил Гаврилов гировунде оморени редактор татлуье гозит «Ватан», театр мундени серберэхьисуьз ве эз у бэгъэй хэлгъ сер гирдени эри рафде э Исроил. Омбаре актергьой театр рафде бэгъдо театр бирени сэхд.
    Роман Изьяев э Исроил рафде бэгъдо дануьсд кура сохде актергьой театре не тозегьош текелиф сохде гуьнжуьнди театр жугьури, комики измуш бирмунденуьт томошегьо.
    Изму э жигей бируьтгьо театргьой тати э Дербенд гуьнжуьнде оморени э гъэрор рэхьбергьой шегьеревоз муниципальни татлуье театр, рэхьбери ве режиссери комиреки сохдени верзуьшлуье корсох культури Догъисту Лев Манахимов, комики дануьсди эз жовонгьой хэлгъ иму гуьрд сохде ве гуьнжуьнде театр татире, комигьоки дануьсденуьт э гъувот ишу гуьре бирмунде чуькле пьесегьо. Э гIэрей имбурузине муниципальни театр тати э возиреигьой хуьшдеревоз ведилуь бирет артистгьо, Миша, Альберт не Елена Фараджевгьо, Хазан Гилядов, Эмануил Нисимов, Олег Михайлов ве диеш. Э томошегьой имбурузине муниципальни театр кеме хэлгъ тати нисе дебиренуьт.

    Гаврилов Михаил Борисович
    Дагестанская республиканская газета "ВАТАН" на горско-еврейском языке

Поделиться этой страницей